[admin]

Rumianek pospolity (Matricaria chamomilla)
Należy do rodziny Asteraceae. Jest to jednoroczna roślina o rozgałęzionej, wysokiej do 50 cm łodydze. Liście pierzastodzielne, ułożone skrętolegle, kwiatostany w formie koszyczków na długich szypułkach, koszyczki kwiatowe żółtobiałe, o średnicy do 2 cm.
Olejek rumiankowy jest dość gęstą cieczą o charakterystycznym, intensywnie szafirowym zabarwieniu, które w świetle przechodzi w zielone, a nawet brunatne. Zawiera azulen, bisabolol, farnezen, myrcen i kadinen. Azulen wykazuje działanie przeciwzapalne, polegające na hamowaniu wyzwalania endogennej histaminy, pobudzaniu czynności układu siateczkowo-śródbłonkowego oraz fagocytarnej aktywności leukocytów.
Dzięki obecności azulenu ma działanie przeciwzapalne, łagodzące podrażnienia. Używany jest do pielęgnacji skóry wrażliwej, czerwonej i spękanej. Użyteczny przy alergii, egzemie, pokrzywkach, suchej skórze, łuszczącej się i swędzącej lub gdy pojawiają się zaczerwienienia albo plamy. Działa na skórę przeciwzapalnie, bakteriostatycznie, oczyszczająco, łagodzi jej podrażnienia.

Olejek rumiankowy stosuje się w leczeniu wrzodów, czyraków, ran, stanów ropnych skóry, zapalenia dziąseł.

Drzewo herbaciane (Melaleuca alternifolia)
Należy do rodziny Myrtaceae. Esencjonalny olejek drzewa herbacianego jest destylowany z liści. Ma bardzo specyficzny i rozpoznawalny zapach. Pochodzi z południowo-wschodniej Australii i był przez stulecia używany przez australijskich Aborygenów. Olejek ten ma bardzo silne właściwości antybakteryjne, antywirusowe i przecwgrzybicze.
Olejek herbaciany (Tea-Tree Oil) Oleum Melaleucae to bezbarwna, ruchliwa ciecz o zapachu terpentynowo-żywicznyn i ostrym, jodłowym smaku z gorzkawym posmakiem. Zawiera terpineneol, terpinen, sabinen, terpinolen, cymen, kadinen, limonen, ponadto leden, cineol. Wykazuje działanie antybakteryjne, antywirusowe, przeciwgrzybicze, zwiększa odporność organizmu. Olejek z drzewa herbacianego nazywany jest olejkiem "inteligentnym", gdyż likwidując drobnoustroje chorobotwórcze nie szkodzi przyjaznej florze bakteryjnej skóry. Zabija roztocze chorobotwórcze. Jest on jednym z najlepszych środków na pleśniawki, infekcje grzybicze paznokci i grzybicę międzypalcową u sportowców. Jest użyteczny w przypadku zranień, zadraśnięć, stłuczeń, skręceń stawu, poparzeń, ukąszeń, plam na skórze, pryszczy, opryszczki, brodawek i kurzajek. Pobudza układ odpornościowy i może być szczególnie użyteczny w przypadku mononukleozy zakaźnej. Używany przy zakażeniach przewodu pokarmowego i biegunkach spowodowanych infekcją. Odstrasza owady. Leczy opryszczkę, ugryzienia, ukąszenia owadów oraz pajęczaków. Stosowany jest przy pielęgnacji cery trądzikowej. Znakomicie leczy wypryski, ropnie, pryszcze. Ogranicza powstawanie nowych wykwitów poprzez normalizację pracy gruczołów łojowych. Dobrze nawilża i dezynfekuje skórę. Wywiera wpływ rozjaśniający na skórę.
Olejek kajeputowy (kadżeput) z liści i pączków Melaleuca leucodendron. Może drażnić skórę, dlatego należy stosować go ostrożnie. Przynosi ulgę po użądleniach. Usuwa także ból zęba (podobnie jak olejek goździkowy).
Olejek niaouli (dawna nazwa gomenol) - otrzymywany z Melaleuca viridifolia - nie wywołuje podrażnień skóry (w odróżnieniu od kajeputowego). Stosowany do leczenia ran i poparzeń. Jest silnym stymulantem ułatwiającym tworzenie nowej tkanki, dlatego znacznie przyśpiesza proces gojenia obrażeń. Nadaje się także do leczenia trądziku, wrzodów oraz czyraków.

Melisa lekarska (Melisa officinalis)
Melisa lekarska Należy do rodziny Lamiaceae. Jest byliną wyrastającą do 100 cm wysokości. Liście są w kolorze od ciemnej zieleni po żółto-zielonych; owalno-sercowate, grubo karbowane wzdłuż pierzastego unerwienia i brzegiem ząbkowane. Wyrastają w okółkach, naprzeciwlegle. W pachwinach liści wyrastają niepozorne, białe lub fiołkowo-białe kwiatki. Cała roślina wydziela bardzo przyjemny, eteryczny zapach. Pochodzi z obszarów Morza Śródziemnego i tam do dziś spotyka się ją w stanie dzikim. W wielu krajach Europy, u nas także, uprawiana jest jako roślina lecznicza, przyprawowa, a także miododajna. Olejek melisowy ma własności kojące i uspokajające, łagodzi histerię, silne napięcie nerwowe, lęki, bezsenność, arytmię, obniża ciśnienie krwi, łagodzi bóle głowy, obniża temperaturę, reguluje menstruację. Stosowany przy bolących menstruacjach, problemach menopauzy, zaburzeniach gastrycznych, reumatyzmie, w infekcjach bakteryjnych i grzybicach, egzemach. Ma działanie bakteriobójcze, wirusobójcze, przeciwzapalne, cytostatyczne. Łagodzi skutki użądleń przez pszczoły.

Mięta pieprzowa Mięta pieprzowa (Mentha ciriata, Mentha piperita)
Należy także do rodziny Lamiaceae. Roślina wieloletnia, o wysokości 30-100 cm, kwitnąca od czerwca do września. Z czterokanciastą łodygą, podłużnojajowatymi liśćmi. Fioletowe kwiaty, występujące na szczycie rośliny, tworzą kłosy. Olejek mięty pieprzowej Oleum Menthae piperitae jest bezbarwną lub bladożółtą cieczą. Zawiera mentol (48-68%), menton (do 25%), jasmon, piperiton, kemfen, pinen, limonen, saninen, kadynen, pulegon, cyneol, kwas walerianowy i kwas octowy. Olejek miętowy podany doustnie znieczula błonę śluzową przewodu pokarmowego (krótkotrwale), działa osuszająco, rozkurczowo, przeciwwymiotnie, przeciwzapalnie, wiatropędnie, wzmaga wydzielanie soków trawiennych i żółci, działa również moczopędnie. Doustnie jest stosowany przede wszystkim w chorobach przewodu pokarmowego. Ułatwia trawienie. Podawany jest w braku łaknienia, zaburzeniach trawiennych połączonych z wymiotami i bólami, w skurczach nadbrzusza, w kolce jelitowej, w stanach zapalnych żołądka i jelit, a także w zapaleniu i stanach skurczowych jelita grubego. Wykazuje działanie żółciopędne, żółciotwórcze oraz działa leczniczo w schorzeniach wątroby, pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. Stosowany przy dolegliwościach gastrycznych (biegunki, niestrawności), przeziębieniach, grypie, zapaleniu zatok, kaszlu, bronchicie, katarze. Łagodzi bóle głowy i migreny pochodzenia gastrycznego. Wykorzystywany jest również w chorobach górnych dróg oddechowych. Rozrzedza śluz, działa wykrztuśnie i leczy stany przeziębieniowe. Polecany w wymiotach u ciężarnych i w bolesnym miesiączkowaniu. Zastosowany zewnętrznie na skórę, wywiera działanie znieczulające, a potem drażniące i rozgrzewające, poprawiając krążenie powierzchniowe, okołostawowe i przyspieszając ustępowanie obrzęków oraz wysięków. Działa odświeżająco, orzeźwiająco, antyseptycznie i przeciwbólowo. Kąpiele z dodatkiem olejku miętowego wzmacniają i pobudzają organizm, korzystnie wpływając na układ oddechowy oraz system nerwowy.
Olejek miętowy używany jest w przemyśle farmaceutycznym, chemicznym, kosmetycznym i spożywczym.

Majeranek (Origanum maiorana)
- lub majeran ogrodowy. Roślina roczna lub dwuletnia z rodziny Lamiaceae. Uprawiana jest w Europie. Pędy i liście szaro owłosione. Kwiaty okółkowo skupione w szczytowe główkowate kłosy. W zielu jest około 0,3-0,5% olejku eterycznego. Olejek majerankowy Oleum Maioranae jest żółtawą lub zielonkawą cieczą o przyjemnym, korzennym zapachu i smaku. Otrzymywany przez destylację z parą wodną ziela majeranku ogrodowego Maiorana hortensis, zawiera terpinen (20%), terpineol (28%), limonen, linalool, sabinen, octan linalilu, pinen oraz myrcen. Olejek majerankowy działa antyseptycznie, przeciwgnilnie, odwaniająco, przeciwropnie i przeciwzapalnie. Podany doustnie zwiększa wydzielanie soku żołądkowego i kwasu solnego, pobudza apetyt i pasaż treści pokarmowej, działa rozkurczowo, przeciw wzdęciom i żółciopędnie. Wzmaga wydzielanie potu i moczu. Stosuje się przy przeziębieniach. Udrażnia drogi oddechowe, upłynniając śluzową wydzielinę i rozszerzając oskrzela oraz tchawicę. Wywiera wpływ przeciwtrądzikowy. Działa wykrztuśnie.
Olejek majerankowy działa silnie uspokajająco, wycisza emocje i ułatwia zasypianie. Doskonały środek uspokajający i przeciwbólowy. Obniża ciśnienie krwi, łagodzi bóle głowy, menstruacyjne, reumatyczne, nerwobóle, zmniejsza bezsenność i lęki.

Majaranek ogrodowy Wydalany jest wraz z łojem, potem, moczem i powietrzem wydychanym (przez płuca). Stosowany w nadciśnieniu, w stanach lękowych, bezsenności, irytacji i bólach głowy. Służy do nacierania przy bólach mięśni, stłuczeniach, urazach stawów i bólach artretycznych.

Mirt zwyczajny (Myrtus communis)
Należy do rodziny Myrtaceae. Jest to zimozielony krzew lub drzewo do 5 m wysokości. Pochodzi z rejonów śródziemnomorskich. Liście ustawione parzyście, jajowate lub jajowatolancetowate, skórzaste, błyszczące. Kwiaty osadzone w kątach liści. Owocem jest jagoda. Olejek mirtowy ma właściwości antyseptyczne, bakteriobójcze, ściągające; likwiduje przykre zapachy. Może być stosowany w środkach przeciwtrądzikowych. Stosowany do leczenia łuszczycy, stłuczeń i hemoroidów.

Biedrzeniec anyż (Pimpinella anisum)
Roślina z rodziny Apiaceae, uprawiana na wszystkich kontynentach. Charakterystyczny zapach tego olejku znany jest najpowszechniej z różnych rodzajów anyżówki popularnej, przede wszystkim w krajach śródziemnomorskich.
Olejek anyżowy Oleum Anisi to bezbarwna lub jasnożółta ciecz o charakterystycznym anetolowym zapachu i słodkim smaku. Zawiera 80-90% anetolu, kwas anyżowy, keton anyżowy i metylochawikol (10%). Trudno rozpuszcza się w wodzie, bardzo łatwo rozpuszczalny w spirytusie, chloroformie i eterze. Stosowany jest jako środek ułatwiający trawienie i wiatropędny. Zmniejsza napięcie mięśni gładkich, dzięki czemu zapobiega wzdęciom. Podawany doustnie, wchłania się w jelicie cienkim i częściowo wydalany jest przez drogi oddechowe. Wykorzystywany w niestrawności jelitowej i nieżycie dróg oddechowych, m.in. w zapaleniu oskrzeli. Wyzwala odruch wykrztuśny, upłynnia zalegającą wydzielinę, działa rozkurczowo na mięśnie gładkie układu oddechowego i pokarmowego. Wzmaga wytwarzanie soku żołądkowego, wykazuje silne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze i przeciwpierwotniakowe; niszczy roztocze. Ma również właściwości przeciwbólowe (bóle menstruacyjne), wykrztuśne i antyseptyczne. Łagodzi bóle wewnętrzne, przeziębienia, kaszel, katar, grypę. Odstrasza komary, muchy, pchły, pluskwy i wszy. U matek karmiących pobudza laktację, wydzielanie mleka. Przenika też do mleka, działając korzystnie na karmione dziecko. Wywiera silny wpływ wiatropędny.

Pelargonia (Pelargonium)
Pelargonium regium Roślina z rodziny Geraniaceae. Krzewy lub podkrzewy o liściach dłoniastych lud dłoniastodzielnych, silnie pachnących. Kwiatostany baldachokształtne. Większość pochodzi z Afryki południowej.
Olejek geraniowy Oleum Gerani jest ruchliwą, bezbarwną cieczą, łatwo ulatniająca się, o zapachu silnie cytrynowym i ostrym, o piekącym smaku. Otrzymywany jest z Pelargonium graveolens, Pelargonium roseum lub innych gatunków Pelargonium. Zawiera geraniol (25-26%), citronelol (27-49%), linalol, menton, kwas walerianowy, kwas pelargonowy, eudesmol, seskwiterpeny. Ma własności przeciwbakteryjne, ściągające, hemostatyczne (jest przez to pomocny w leczeniu wszelkich zranień, ułatwia szybkie gojenie), przeciwwirusowe, uspokajające. Reguluje krążenie krwi i gospodarkę płynami (cellulitis), łagodzi skutki cukrzycy. Wzmaga wydzielanie moczu, przyspiesza akcję serca i częstość oddechów. Zmniejsza napięcie nerwowe, depresje, stany lękowe oraz problemy menopauzy i związane z nimi zaburzenia seksualne. Wywiera wpływ wzmacniający, uspokajający, przeciwdepresyjny, żółciopędny, wykrztuśny, osuszający na drogi oddechowe, przeciwbólowy, rozkurczowy, rozgrzewający, przeciwzapalny, pobudzający układ immunologiczny, przeciwtrądzikowy.
Olejek geraniowy stosuje się przy terapii przeziębień, grypy, kaszlu, kataru, przy infekcjach skóry, trądziku, egzemach, opryszczkach, łupieżu, rozstępach skóry. Nasila procesy regeneracyjne. Hamuje procesy ropienia tkanek. Niszczy wirusy, bakterie, grzyby, roztocze, pierwotniaki.

Można go stosować przy chorobach zakaźnych, lękach, depresji, przeziębieniu, opryszczce, łuszczycy, trądziku, zakażonych ranach, wypryskach, chorych zatokach, szumie w uszach, zaburzeniach pokwitania i przekwitania. Olejek jest skutecznym środkiem rozjaśniającym skórę i przeciwtrądzikowym. Zapobiega łuszczycy i wypadaniu włosów, odświeża ciało. Działa silnie odwaniająco. Ma zdolność regulowania poziomu łoju wydalonego przez skórę. Działa korzystnie na skórę nadmiernie suchą oraz nadmiernie tłustą, także na cery mieszane. Jest dobrym antyseptykiem do pielęgnacji jamy ustnej. Leczy ugryzienia, użądlenia owadów oraz pajęczaków.

Brodźca palczatki (Pogostemon patchouli)
Należy do rodziny Lamiaceae. Występuje w Ameryce Południowej, Malezji, Indonezji. Liście zawierają do 3,5% olejku.
Olejek paczulowy Oleum Patchouli ma postać gęstej cieczy barwy brunatnej lub ciemnożółtej. Zawiera patchoulen, patchoulol, azulen, guajen, eugenol. Działa przeciwzapalnie, uspokajająco, przeciwdepresyjnie, przeciwtrądzikowo, odświeżająco, odkażająco, regenerująco, wzmacniająco, moczopędnie, grzybobójczo, odstraszająco na owady i pajęczaki, wykrztuśnie, pobudzająco na wydzielanie soków trawiennych.
Olejek paczulowy ma działanie antyseptyczne, przeciwzapalne, stymulujące i tonizujące. Używany w leczeniu trądziku, pęknięć skóry, niektórych typów egzemy, infekcji pochodzenia grzybiczego, niektórych alergii skórnych i łupieżu.

Stosowany jest także w leczeniu niemocy płciowej, depresji, stresu, hemoroidów, chorób zakaźnych, przeziębienia, zapalenia układu moczowego, objawów związanych z pokwitaniem i przekwitaniem, alergii, cellulitis, łuszczycy i ran. Leczy również opryszczkę. Stosuje się go przy ukąszeniach węży, jadowitych owadów, ma działanie owadobójcze. Odstrasza mole. Jest szeroko stosowany w przemyśle perfumeryjnym jako utrwalacz, z powodu trwałości zapachu. Nadaje mieszankom zapachowym orientalną nutę.

Dr n. farm. Bożena Kowalczyk


Więcej na www.panacea.com.pl